Liman İşçisinin Derdi Tarih
14.7.2014 23:19:20, Hurrem KUBAT

Liman İşçisinin Derdi

Hurrem KUBAT

Türk  işçisi, halen mer'i kanunlar   muvacehesinde, grev yapmak hakkına malîk değildir. İşçinin birleşerek toplu bir şekilde iş terketmesi bizim kanunlarımız nazarında grev sayılır ve suç teşkil eder.

Üç günden beri İzmirde, liman amelesinin işi bırakması, adli makamlar tarafından grev olarak mütalâa edilmiştir.

Türk işçisine grev hakkı tanınmalı mıdır, tanınmamalı mıdır? Münakaşasını bir tarafa bırakarak, asıl yarayı deşmek, bu hareketin sebep ve saikleri üzerinde durmak ve onları izale etmek meselenin en kestirme yoldan hal çaresidir.

Bine yakın liman amelesinin, sendika başkanından, vinççi ve hapçısına varıncaya kadar hepsi toplu bir halde işi terketmenin grev olduğunu ve bir suç teşkil ettiğini çok iyi bilirler. Şu halde, bu kadar isçi ne gibi şiddetli bir tazyik altında kalmışlardır ki, suç isleyecek kadar ileri gitmişlerdir?

Tam manasile vatanperver olan Türk isçisinin bunu hariçten gelmiş muzır telkinlere kapılarak yaptığı asla varit olamayacağına göre, demek oluyor ki, canına tak etmiş bir du­rum karşısındadır, son kurtuluş çaresi olarak suç teşkil etmesine rağmen grev yapmak zaruretinde kalmıştır

Dünyanın her limanında, Dok amelesi, yani liman işçisi denilen topluluk, bütün yıl ve haftanın her günü çalışmak imkanına malik değildir. İthalat ve ihracatın kesafet peyda ettiği aylarda bile haftanın beş altı günü çalışarak yövmiye alamazlar. Ölü mevsimlerde ise çok kere haftada bir veya iki yövmiye alırlar. Bu itibarla, her memlekette Dok amelesi, çalıştığı günler, diğer işçilerden daha yüksek gündelik alır. Bununla boş kaldığı günler geçimini sağlar.

İzmir limanında ise, ortalama gündelik altı lira, bir haftada çalışma müddeti üç gündür. Haftada on sekiz, ayda yetmiş beş lira kazanç, bugün Türkiyenin hiç bir yerinde kalmamıştır. Ve bu kazançla İzmir gibi bir şehirde aile beslenemeyeceğini pekâlâ işverenler de bilir.

Halbuki tahmil tahliye işle­ri deniz yollarında iken, Uman amelesinin, işlerin çok olduğu mevsimlerde, haftalık kazana­nın yüz seksen lira çıktığı zamanlar olmuştur. İşin müteahhide verilmiş olması, liman amelesini bugünkü zor duruma düşürmüştür. Derdin esası bu olduğuna göre, devası da meydandadır.

Kanunlar muvacehesinde suç teşkil ettiği için, liman işçisinin grevden vazgeçmesi yine kendi menfaati icabıdır. Fakat devlette şefkatli elini İzmir liman amlesinin nafaka derdini bir an evvel halletmek İçin uzatması hepimizin dileğidir.

Demokrat İzmir – 19 Temmuz 1954

Yorumlar...