1954 İzmir Liman İşçileri Grevi Hakkındaki İddianame Tarih
14.7.2014 23:37:48

600’e yakın deniz işçisi mahkemeye verildi

Grev hâdisesiyle ilgili duruşmaya başlanacak iddianame, 28 daktilo sahifesi.

İddianame:

15/7/954 günü saat 8 den 20/7/954 tarihine kadar işbaşı yapmamak sureti ile «Grevi tertip, teşvik ve tahrik suçu ile İzmir liman işçileri sendikası ile Alsancak Hububat, kö­mür ve maden tahmil tahliye sendikası işçilerinden 557 kişi hakkında müddeiumumilikçe (savcılıkça) yapılan tahkikat sona ermiş ve hazırlanan iddianame asliye ceza mahkemesine gönderilmiş­tir.

Bu şahıslardan Abdullah Zobu ve 18 arkadaşı için Greve teşvik ye tahrik, Abdurrahman Acun ve 539 arkadaşı içinde grev yapmak suçlarından dâva açılmış bulunmaktadır.

Müddeiumumi muavinlerin­den Nevzat Akın tarafından hazırlanan iddianamede dâvaya mevzu olan hâdisede elde edi­len deliller şu şekilde sıralan­mıştır:

(1— İşçi Sigortaları kurumu, iş veren Osman Gürtan, Deniz­cilik bankası T. A. O. lığından celbolunan iş yeri işçi listeleri ve emniyet beşinci şube müdürlüğü kayıtlan yardımı ile yapılan tahkikte 752 işçinin bulunduğu tespit olunmuştur. Binnetice 539 işçinin muhtelif sıfat­larla suça iştirak ettiği anlaşıl­makla grev nisabı fazlası ile teşekkül etmektedir.

2— Yukarıda (Hâdiseye mu­kaddem vekayi) ve (Delillerin tadadı) kısımlarında dercolunan yazılı belgelerin tetkikin­den anlaşıldığı veçhile maznunların iş yerinde mer'î iş statü­sünü değiştirmek maksadile mütevali müracaatlarda bulundukları ve intizara tahammül göstermiyerek grev yaptıkları ve bu itibarla grev sebebinin (Kendi menfaatlarına daha uy­gun gördükleri başka iş şartla­rını işverene kabul ettirmek) olduğu açıkça tezahür etmektedir.

3— İzmir Deniz İşçileri Sen­dikası ve Alsancak Maden Kö­mür ve Hububat Yükleme ve Boşaltma sendikasının 7/7/954 günü olağan üstü bir umumi heyet toplantısı akdederek bir çok müracaatlara rağmen isteklerinin yerine getirilmeyişinden mûteessiren ve münfailen tahrik edici konuşmalar yaptıkları ve suç günü olan 15/7/954 gününün tesadüfen seçilmiş bir tarih olamayıp Osman Gürtan’ın mukavelesinin bittiği tarih olarak tayin edilmiş olduğu ve kongreden sonra muhtelif makamlar nezdinde yaptıkları müracaatlarda (Kongre hava­sının çok heyecanlı olduğu) ve (İleride vukuu melhuz müessif hâdiselerin zuhurundan mes'uliyet kabul edilmiyeceği) ibarelerile grevi kararlaştırmış oldukları vazıhan anlaşılmakta­dır.

4— 557 maznunun 15/7/1954 günü sabahleyin iş başı saatinde tereddütsüz ve toplu bir şe­kilde iş başı yapmadıkları ve bililtizam kordonda dolaşarak adetâ sessiz ve hâdisesiz bir nümayişe kıyam ettikleri dos­yada mevcut 15 - 16 ve 17/7/ 1954 günü emniyet memurlarınca tutulan zabıt varakaları ve müteahhit Osman Gürtan’ın İhbarı ve hâdisenin umumî seyir ve cereyanı ile nümayan olmaktadır.

5— Gerek sendikalar ve gerekse işçi mümessilleri, işveren veya Çalışma Müdürlüğü gibi makamlar nezdinde grev yapacaklarını en ufak bir ima suretile dahi olsun bildirmemişler­dir. Şuna göre, topluca işi ter­kin birden bire vaki olduğu ve bu sebeple tahmil tahliye işi­nin felce uğradığı ve iş verenin bu âni hâdise karşısında hazırlıksız yakalanarak hizmetin aksamaması için telâşla etraftan amele topladığı anlaşılmakta­dır.

6— Her iki sendika işçileri hizmetlerinin Denizcilik Bankası T. A. Ortakları gibi umumî menfaata hadim bir müessese­nin velev ki bir müteahhit marifetiyle olsun organize edişi ve devamlı bulunuşu ve memleketin ihracat ve ithalât ba­kımından en önemli bir iş ye­rinde cereyan edişi ve bütün vasıf mahiyetile (Bir âmme hizmeti) olduğu mütalâa edilmektedir.

NETİCE-İ TALEP

Yukarıda hüviyetleri yazılı maznun Abdullah Zobu ve on sekiz arkadaşının İşçi mümessili, sendika başkan veya idare heyeti üyesi olarak tertip, teşvik ve tahrik ile, keza yukarıda hüviyetleri yazılı 539 maznunun 3008 sayılı kanunun 72 maddesi mutlak sarahatile men edilmiş bulunan (Grev yap­mak) suçunu işledikleri bervech-i balâ izah ve irae olan delillerle mertebe-i sübuta vasıl olduğundan Abdullah Zobu ve 18 arkadaşının mensup ol­dukları sendikanın sebep ve gayesi dışında kalan işçilerle işti­gal ederek grevi tertip etme hareketleri 5018 sayılı kanun 1 ci maddesi, son fıkrası matufun aleyhe olan 3512 sayılı cemiyetler kanununun34 üncü maddesine temas etmekte ise de fikri içtima sebebile ve ihtiva ettiği ceza miktar ve mahiyetleri itibarile daha ağır bulun­duğundan Türk ceza kanunu­nun 79 uncu maddesi nazara alınarak 3008 sayılı iş kanununun 72, 73/1 maddeleri delâletile aynı kanunun 127/2 ve 129/2 ci maddeleri gereğince tecziyelerine.

Abdurrahman Acun ve 539 arkadaşının ise 3008, sayılı iş kanununun 72 nci maddesile yasak kılınan grev yapmak fi­ilini ika ettikleri, keza yukarı da sıralanan delillerle sabit olduğundan hareketlerine uyan 3008 sayılı iş kanunun 73/1 ci maddesi delâletile ayni kanu­nun 127/2 nci maddesi gereğin­ce ayrı ayrı cezalandırılmalarına.

Kuruluş maksat ve gayeleri dışında olarak İzmir Deniz İş­çileri Sendikası ve Alsancak Maden, kömür ve hububat yükleme ve boşaltma işçileri sendi kasının çalışarak grevin tertip, icra ve devamında müessir rol oynayan ve bu sebeple İzmir Sulh ceza hâkimliğinin 22/7/ 1954 gün ve 1954/91 sayılı kararile muvakkaten faaliyetten men edilen işbu sendikaların 5018 sayılı kanunun 7 nci maddesi gereğince kapatılmasına ve emvalinin Cemiyetler kanunu hükümlerince tasfiyesine ve Abdullah Zobu, Nuri Der­viş ve Ahmet Türkkorkmaz'ın 17/7/1954 den itibaren mevkufen geçen günlerinin ve ayrı­ca nezarette kaldıkları günle­rin icra-i mahsubuna ve mevkufluğa taallûku hasebile dâvanın adlî takip süresinde rüye­tinde başlanması ve mahkeme harç ve masraflarının maznunlara tahmiline karar verilmesi iddiasile bütün tahkikat evrakı rapten tevdi olunur.

Müddeiumumilikçe şehrimiz Asliye ceza mahkemesine sevkedilen bu iddianemeye mev­zu olan dâvanın duruşmasına yakında başlanacaktır.

Halkın Sesi gazetesi – 5 Ağustos 1954

 

Yorumlar...